Kategoria: Postacie i biografie

Wacław Leszczyński (1605-1666) był biskupem warmińskim w latach 1644-1658 - rządził dominium w najtrudniejszym okresie XVII wieku, gdy przez Warmię przeszedł potop szwedzki. Pochodził z wielkopolskiego rodu herbu Wieniawa. Odegrał istotną rolę w mediacji traktatów welawsko-bydgoskich 1657 roku, które oderwały elektora brandenburskiego od sojuszu ze Szwecją. W 1658 roku został arcybiskupem gnieźnieńskim i prymasem Polski - jako pierwszy biskup warmiński, który sięgnął po najwyższą godność w polskim Kościele.

Wizjonerek z Gietrzwałdu było cztery, ale Kościół uznał tylko dwie. Justyna Szafryńska (13 lat) i Barbara Samulowska (12 lat) miały objawienia od 27 czerwca do 16 września 1877 roku. Dorosła wdowa Elżbieta Bilitewska i panna Katarzyna Wieczorkówna twierdziły, że widzą świętego Józefa - ich świadectwa odrzuciła komisja biskupa Filipa Krementza dekretem z 3 lutego 1881 roku. Decydujące było badanie doktora Kornalewskiego z lutego 1880 oraz przyznanie się samej Wieczorkówny do kłamstwa. Doszedł do tego krótki epizod krawczyni Barbary Hennig w sierpniu 1877. Poznajcie szczegóły objawień i wizjonerek z Gietrzwałdu.

Filip Krementz (1819-1899) był 42. biskupem warmińskim w latach 1867-1885 - jednym z czołowych niemieckich biskupów w oporze wobec Kulturkampfu Bismarcka. Pochodził z Koblencji w Nadrenii. W okresie jego rządów w Gietrzwałdzie miały miejsce objawienia maryjne 1877, których zbadanie powierzył oficjalnej komisji biskupiej. Po 18 latach na Warmii został arcybiskupem Kolonii (1885) i kardynałem (1893). Władze pruskie obłożyły jego diecezję sekwestrem 1 007 475 marek i nałożyły na biskupa grzywny 5039 marek. Mimo to nie został aresztowany ani wysiedlony - chroniła go protekcja cesarzowej Augusty.

Barbara Samulowska to dwunastoletnia dziewczynka, której Matka Boża objawiła się w Gietrzwałdzie w 1877 roku i osiemdziesięciopięcioletnia siostra zakonna umierająca w szpitalu w Gwatemali w 1950 roku. To ta sama osoba. 23 marca 2026 papież Leon XIV uznał heroiczność jej cnót. Pełen życiorys od Woryt do Ameryki Środkowej opowiada Joanna Kiewisz-Wojciechowska, licencjonowany przewodnik turystyczny PTTK po Warmii i Mazurach.

Anna Schilling (ok. 1490 - po 1543) była gdańską patrycjuszką z rodziny Krügerów, prawdopodobnie kuzynką Mikołaja Kopernika i jego gospodynią we Fromborku w latach 1538-1539. Najnowsze ustalenia historyków, przedstawione na VI Debacie Kopernikańskiej na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie 23 kwietnia 2026 roku, pokazują, że nie była ubogą służką, lecz zamożną wdową, która świadomie wybrała opiekę nad chorym, samotnym krewnym. To zmienia popkulturowy obraz "kobiety z marginesu" życia astronoma.W tym artykule relacjonujemy najważniejsze ustalenia debaty: kim była Anna Schilling, jak naprawdę wyglądała jej relacja z Kopernikiem, dlaczego biskup Jan Dantyszek nakazywał astronomowi ją oddalić oraz gdzie dziś we Fromborku z przewodnikiem można odwiedzić miejsca z nią związane.

Wielki Mistrz (niem. Hochmeister) był najwyższym zwierzchnikiem Zakonu Krzyżackiego - jednocześnie duchownym, wodzem i władcą państwa zakonnego ze stolicą w Malborku (1309–1457), a później w Królewcu (1457–1525). To właśnie decyzje kolejnych 66 wielkich mistrzów ukształtowały krajobraz Warmii i Mazur: sieć ceglanych zamków gotyckich, układy urbanistyczne miast takich jak Bartoszyce, Szczytno, Nidzica, Kętrzyn czy Lidzbark Warmiński, a także trwały podział religijny regionu (katolicka Warmia vs luterańskie Mazury). Obecnym, 66. Wielkim Mistrzem jest opat Frank Bayard OT, wybrany w 2018 roku, a 17 lutego 2026 roku ponownie wybrany na drugą sześcioletnią kadencję.