Otwórz menu
604 52 18 52
Strona główna»Zwiedzaj region»Przewodnik po Mazurach»Przewodnik turystyczny po Olsztynku»Atrakcje Olsztynka - co zobaczyć, zabytki i miejsca warte odwiedzenia

Atrakcje Olsztynka - co zobaczyć, zabytki i miejsca warte odwiedzenia

Aktualizacja: 17 lutego 2026, 19:30
🎬 Video
Obserwuj w Google
Atrakcje Olsztynka - co zobaczyć, zabytki i miejsca warte odwiedzenia
Olsztynek to miasto, które zaskakuje turystów. Przyjeżdżają po skansen i słusznie, bo Muzeum Budownictwa Ludowego to największy skansen w północno-wschodniej Polsce (80 obiektów, 35 ha). Ale zostają dłużej, bo Olsztynek ma znacznie więcej: zamek krzyżacki z 1350 roku z gotyckimi piwnicami, zabytkowa wieża ciśnień z tarasem widokowym, Huta Szkła Artystycznego i pokazami na żywo, Dom Mrongowiusza, Muzeum Stalagu IB, ruiny Tannenberg-Nationaldenkmal i kultowe jagodzianki wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych ministerstwa rolnictwa. Zwiedzaj Olsztynek z przewodnikiem lub wybierz się sam lub rodziną - będziesz miał co robić przez cały dzień!

Najważniejsze atrakcje Olsztynka

Olsztynek, położony w dawnych Prusach Górnych, to miasto o niezwykle skomplikowanej tożsamości, często błędnie przypisywane do Warmii. Jego turystycznym sercem jest ogromny Park Etnograficzny, który jak w soczewce skupia architekturę czterech krain historycznych, ale oferta miasta wykracza daleko poza drewniane chaty. Znajdziesz tu ślady zakonu krzyżackiego, unikalne pokazy hutnicze oraz wstrząsającą historię obozów jenieckich. Sprawdź gotowe trasy zwiedzania, żeby niczego nie pominąć podczas wizyty.

Dziś zapraszam Was do sprawdzenia moich TOP 13 atrakcji w Olsztynku. Jestem pewna, że każdy znajdzie coś dla siebie!

1. Muzeum Budownictwa Ludowego - Park Etnograficzny w Olsztynku

Muzeum Budownictwa Ludowego - Park Etnograficzny w Olsztynku (ul. Leśna 23) to największy skansen w północno-wschodniej Polsce i jedno z najstarszych w kraju - założone w 1913 roku w Królewcu.

InformacjaDane praktyczne
Adresul. Leśna 23, 11-015 Olsztynek
Bilet 202630 zł normalny | 19 zł ulgowy | 80 zł rodzinny (2+2) | dzieci do 7 lat bezpłatnie
Dojście z centrumok. 5 minut pieszo od Rynku
Bilety onlineeBilet.pl

Na 35 hektarach zgromadzono 80 obiektów architektury wiejskiej z XIX wieku i 11 000 muzealiów ruchomych z sześciu regionów: Warmii, Mazur, Powiśla, Małej Litwy, Barcji i Natangii. Przez teren muzeum przepływa rzeka Jemiołówka, a przy zagrodach żyją konie, krowy, kozy, owce i drób.

Najważniejsze obiekty to drewniany kościół ewangelicki z Rychnowa (kopia z 1714 r.) z oryginalnym ołtarzem tryptykiem z 1662 roku — jedyny taki w regionie, można w nim organizować śluby. Trzy typy wiatraków w jednym miejscu: koźlak z Wodzian (1773 r., najstarszy oryginał w muzeum), paltrak z Ruskiej Wsi i holender z Dobrocina. Zagroda litewska z Pempen — jedyna w Polsce kolekcja obiektów z historycznej Małej Litwy. XVIII-wieczny młyn wodny z Kaborna czynny do 1949 roku, zagroda rybacka z Gilge znad Zatoki Kurońskiej, czynna kuźnia z pokazami kowalstwa na żywo oraz szkoła z pawłowska osią ławką.

Warsztaty i lekcje muzealne dla dzieci i grup:

Skansen w Olsztynku nie da się opisać jednym słowem. Zebrałam dla Was dokładne informacje oraz szczegóły odnośnie samego skansenu oraz atrakcji na terenie Muzeum Budownictwa Ludowego, a także przykładową trasę zwiedzania. Sprawdź konieczni zanim przyjedziesz na miejsce, by zaplanować tu swój pobyt.

2. Zamek krzyżacki - gotyckie piwnice i 670 lat historii przy ul. Zamkowej

Zamek komorników i prokuratorów zakonnych to najstarszy zabytek Olsztynka i jeden z bardziej niedocenianych zabytków gotyckich w województwie warmińsko-mazurskim.

InformacjaDane praktyczne
Adresul. Zamkowa, centrum Olsztynka (historyczne wzgorze obronne)
Obecna funkcjaZSZ im. K.C. Mrongowiusza — piwnice dostępne po uzgodnieniu
WstepZapytaj w sekretariacie szkoły o wejście do gotyckich piwnic
Dojście2 minuty pieszo od Rynku

Zamek stanął w 1350 roku z rozkazu komtura ostródzkiego Güntera von Hohensteina - i to od jego nazwiska pochodzi historyczna nazwa miasta: Hohenstein, czyli Wysoki Kamień. Wzniesiono go celowo na obronnym wzniesieniu topograficznym, które wcześniej zajmował pruski gród plemienny.

Pierwotna warownia była kolosem - czworoboczna, masywna, z zamkniętym dziedzińcem. W 1381 roku litewskie wojska księcia Kiejstuta wdarły się i spaliły dopiero co wznoszone mury. Po szybkiej odbudowie zamek zyskał rozległe podzamcze gospodarcze od południa z folwarkiem krzyżackim i browarem czynnym od 1488 roku - krzyżacy lubili własne piwo. Pod koniec XVII wieku budowla straciła militarne znaczenie: zaślepiono otwory strzelnicze i rozebrano część murów. W latach 1845-1850 dostawiono neogotyckie skrzydło wschodnie z wąską galeryjką.

Przez dekady historycy uważali, że to był skromny zameczek. Wykopaliska z 2006 roku wywróciły tę wiedzę do góry nogami: grubość posadzek i fundamentów dowodzi, że pierwotna warownia miała 3-4 kondygnacje ceglane nad fosą i górowała nad miastem jak prawdziwa twierdza. Lokalna rewolucja archeologiczna.

Dziś gmach mieści ZSZ im. K.C. Mrongowiusza. Na wyższych kondygnacjach są sale dydaktyczne, ale zrewitalizowane gotyckie piwnice ze sklepieniami kolebkowymi są udostępniane zwiedzającym - warto zapytać w sekretariacie szkoły. Piwnice zrewitalizowała w 2004 roku Niemka Rosemarie Trzaska, dawna mieszkanka okolicznych wsi, jako gest pojednania polsko-niemieckiego. Ta sama osoba sprowadziła Dzwon Pojednania, który od 2004 roku bije codziennie w południe na olsztyneckim Rynku.

3. Wieża ciśnień w Olsztynku - taras widokowy i wystawa historyczna

Zabytkowa Wieża Ciśnień przy ul. Górnej 1A to jedna z najlepiej rozpoznawalnych dominant architektonicznych Olsztynka - widoczna z daleka, zbudowana z wypalanej do krwistej czerwieni cegły klinkierowej na przełomie XIX i XX wieku.

InformacjaDane praktyczne
Adresul. Górna 1A, Olsztynek
Godziny sezon 2026Od 14 czerwca do końca wakacji — weekendy. Majówka: otwarcie specjalne.
Noc MuzeówWstęp bezpłatny do ok. północy - jedyna taka okazja
Wystawa od 9 IV 20261932. Rok z życia Tannenberg-Nationaldenkmal
ZimaZamknieta (październik-maj, poza majówką)

Charakterystyczne ośmiokątne nadwieszenie pod ołowiano-blaszanym daszkiem z iglicą mieściło kiedyś nitowany zbiornik na wodę, który grawitacyjnie zasilał domy po wielkich pożarach. Kiedy w XX wieku zbudowano nowoczesne hydrofornie, wieża popadła w ruinę pod ciężarem pordzewiałych rur.

Po rewitalizacji z funduszy unijnych wieża zyskała windę turystyczną i taras widokowy z panoramą Olsztynka i okolic - przy oryginalnych stalowych rurach, zaworach i mechanizmach pompowych z epoki. To prawdziwe muzeum pruskiej inżynierii industrialnej zamknięte w 30 metrach czerwonej cegły.

Od 9 kwietnia 2026 roku działa tu stała wystawa "1932. Rok z życia Tannenberg-Nationaldenkmal" - pierwsza w regionie tak bezkompromisowa ekspozycja fotograficzna o nazistowskim kulcie Hindenburga pod Olsztynkiem. Otwarcie wystawy wywołało duże zainteresowanie mediów regionalnych. Centrum Debaty Historycznej w wieży ciśnień to zestawienie przemyślane: przemysłowy obiekt z przełomu XIX i XX wieku opowiada o propagandzie z lat 30. XX wieku.

Wieża jest otwarta od 14 czerwca do końca wakacji, wyłącznie w weekendy. Wyjątek to majówka i Noc Muzeów - w Noc Muzeów wchodzi się bezpłatnie i można zostać do późna. To najlepsza pora na wizytę. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualny harmonogram na olsztynek.pl.

4. Huta Szkła Artystycznego - 1000 stopni i rzemiosło na oczach turystów

Huta Szkła Artystycznego przy ul. Zamkowej to jeden z najciekawszych i najbardziej niedocenianych punktów na mapie Olsztynka.

InformacjaDane praktyczne
Adresul. Górna 1A, Olsztynek
Godziny sezon 2026Od 14 czerwca do końca wakacji — weekendy. Majówka: otwarcie specjalne.
Noc MuzeówWstęp bezpłatny do ok. północy - jedyna taka okazja
Wystawa od 9 IV 20261932. Rok z życia Tannenberg-Nationaldenkmal
ZimaZamknieta (październik-maj, poza majówką)

Jedna z nielicznych czynnych hut szkła artystycznego w Polsce, gdzie produkcja odbywa się tradycyjnymi metodami rzemieślniczymi - bez skrótów technologicznych, na oczach turystów.

W hali temperatura przy piecu sięga ok. 1000 stopni Celsjusza. Prawdziwi mistrzowie szklarstwa formują gorącą masę za pomocą piszczeli hutniczych - narzędzi niezmienionej od wieków rzemiosła. Wydmuchują kształty, tną pęsetami, tworzą ptaszki, słonie, szklane rybki na podstawce, wazony z barwnymi domieszkami. Wszystko na odległość kilku kroków od turystów, bez szyby, bez bariery. Wyroby certyfikowane jako Produkt Warmia Mazury.

W przyległym sklepiku każda rzecz jest jedyna w swoim rodzaju - kupujesz bezpośrednio od twórcy. Ceny przyzwoite. Moje grupy zatrzymują się tu zwykle znacznie dłużej niż planowały. Dzieci w wieku szkolnym reagują jak na pokaz magii - i mają rację.

5. Kościół poewangelicki - Salon Wystawowy MBL z gotycką ścianą-fortyfikacją

Ten budynek to jedna z największych architektonicznych niespodzianek Olsztynka. Z zewnątrz - gotycki kościół z XIV wieku z surową, niską bryłą i charakterystyczną grubą ścianą północną. W środku - przestronna galeria sztuki i sala wystawowa Muzeum Budownictwa Ludowego (MBL).

InformacjaDane praktyczne
Adresul. Zamkowa 1, Olsztynek
Wstep5 zł (lub 35 zł bilet łączony z Parkiem Etnograficznym)
GodzinyMaj–wrzesień, wt–nd 9:00–17:00
WystawyCzasowe i stale eksponaty etnograficzne MBL
ZimaZamknieta (październik-maj, poza majówką)

Historia budowli jest dramatyczna. Gotycka jednonawowa baza bryły z I połowy XIV wieku, wzniesiona z kamienia polnego i cegły. Od 1525 roku kościół ewangelicki - pierwszym protestanckim proboszczem mianowanym przez Albrechta Hohenzollerna w Królewcu był Matthias Bienwald. Katastrofalny pożar z 30 października 1685 roku zniszczył budowlę doszczętnie - odbudowano ją w stylu barokowym. W 1914 roku rosyjska artyleria urwała dachy. W 1945 roku żołnierze Armii Czerwonej wypalili budynek do muru. Przez 30 lat stał jako ruina - dopiero w latach 1974-1977 odbudowano go i adaptowano na Salon Wystawowy MBL.

Jest tu jeden detal architektoniczny, który zawsze pokazuję grupom: gruba ściana północna z kamieniem polnym i ryglowaniem to nie był kaprys murarski - kościół stanowił dosłownie fragment średniowiecznych murów obronnych miasta, z ambrazurami do odpierania wrogów. Podwójna funkcja sakralno-militarna. Takich budowli jest w Polsce niewiele.

6. Dom Mrongowiusza - muzeum lingwisty urodzonego w baszcie miejskiej

Dom Mrongowiusza mieści się w budynku wbudowanym dosłownie w basztę średniowiecznych murów obronnych Olsztynka - jedną z baszt łupinowych zamykających narożnik fortyfikacji od południa. W XVI wieku, kiedy baszty straciły militarne znaczenie, dobudowywano do nich ściany od strony miasta i przykrywano dachem, tworząc domy mieszkalne.

InformacjaDane praktyczne
Adresul. Zamkowa 1, Olsztynek (tuż za kościołem-galerią)
Wstep5 zł
GodzinyMaj–wrzesień, wt–nd 9:00–17:00
BudynekBaszta murów miejskich z 2. pol. XVI w. - przebudowana na dom rektora
ZimaZamknieta (październik-maj, poza majówką)

19 lipca 1764 roku w tym budynku urodził się Krzysztof Celestyn Mrongowiusz - wybitny polański lingwista, pastor ewangelicki i jeden z najważniejszych obrońców języka polskiego w zaborze pruskim. Jego ojciec Bartłomiej Mrongowiusz pełnił funkcję rektora szkoły i zamieszkał w budynku w latach 1761-1767. Krzysztof Celestyn żył aż 91 lat (zm. 1855) i przez całe życie walczył o zachowanie polszczyzny w Prusach - tłumaczył Biblię, tworzył słowniki, głosił kazania po polsku kiedy pruska administracja systematycznie język polski wypierała.

Dziś jego imię nosi ZSZ w Olsztynku, jedna z głównych ulic oraz plac przed szkołą ze stosownym pomnikiem. Muzeum biograficzne w domu rodzinnym jest małe i kameralne - ale kiedy wychodzę z grupami po zwiedzaniu, słyszę regularnie: nie wiedzieliśmy, że ktoś taki stąd pochodzi.

7. Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa - 400 lat czekania na własną świątynię

Neogotycka ceglana świątynia przy ul. Chopina 1 zamknęła w 1888 roku pewien niezwykły rozdział historii religijnej Olsztynka - czterowiekową wędrówkę miejscowych katolików do odległych Gryźlin.

InformacjaDane praktyczne
Adresul. Chopina 1, Olsztynek
Data budowy1883-1888
StylNeogotyk ceglany Backsteingotik, rzut krzyz lacinski, 3 nawy
WstepBezpłatny
ZimaZamknieta (październik-maj, poza majówką)

Brzmi nieprawdopodobnie, ale to fakty: po sekularyzacji Zakonu Krzyżackiego w 1525 roku Albrecht Hohenzollern przekazał wszystkie kościoły w mieście protestantom. Przez ponad 400 lat - przez cały barok, oświecenie i romantyzm - katolicy nie mieli tu własnej świątyni. Na każdą niedzielną mszę, na każde Boże Narodzenie, na każdy ślub szli pieszo lub jechali wozami przez lasy do Gryźlin. Przez cztery stulecia.

Budowla jest imponująca: trójnawowy neogotyk ceglany w stylu Backsteingotik na rzucie krzyża łacińskiego, przepastne filary ceglane, żebrowe sklepienia krzyżowe. Parafia pw. NSPJ i bł. Anieli Salawy erygowana dekretem w 1895 roku.

W 2023 roku podczas prac remontowych pod nadzorem ks. proboszcza Klimkowskiego pod kilkoma warstwami farby olejnej odkryto oryginalne tynki i zdobienia z 1888 roku. Ponad 135 lat skrywały się pod farbą - i nagle wróciły. Kościół jest wpisany do Państwowego Rejestru Zabytków i czynny jako świątynia farna.

8. Ratusz i Rynek Olsztynka - Plac Świętego Piotra i nieoczywisty detal na ścianie

Rynek Olsztynka - oficjalnie Plac Świętego Piotra - wytyczono pod koniec XIV wieku, kilkadziesiąt lat po lokacji miasta w 1359 roku. Pruski szachownicowy plan przestrzenny: ratusz dominuje środek wybrukowanego placu, kamienice ściśnięte ścianami poprzecznymi wokół. Przez 600 lat centrum handlu i życia miejskiego.

InformacjaDane praktyczne
AdresPlac Ratusz 1, Olsztynek (centrum)
Herb miastaŚw. Piotr ze złotym kluczem i laską pielgrzyma - na srebrnej tarczy
Jarmark WigilijnyOk. 14 grudnia, Parada Mikołajów ok. 15:00, wstęp bezpłatny
ParkingDarmowy przy planie Rynku (poza dniami jarmakrow)
ZimaZamknieta (październik-maj, poza majówką)

Obecny budynek ratusza pochodzi z ok. 1920 roku - wzniesiony po zniszczeniach I wojny, kiedy rosyjska artyleria wyburzyła ścianę zachodnią w 1914 roku. To już trzecia lub czwarta wersja budynku: poprzednie trawiły pożary w 1685 i 1804 roku. Styl typowy dla tradycjonalizmu pruskiego dwudziestolecia: strome dachy, masywna kubatura, szerokie okna.

Jest tu jeden detal, który zawsze wskazuję grupom: na boku ratusza widać zbliznowacałe ślady po hotelu Kaiserhof, który przylegał do budynku od zachodu. Luksusowy hotel - jeden z pierwszych w powiecie z centralnym ogrzewaniem i garażami (1937 r.) - wypalony doszczętnie przez żołnierzy radzieckich w 1945 roku. Na ratuszu pozostał tylko ten jeden ślad styku. Nie ma go w żadnym folderze turystycznym.

Na Rynku od 2004 roku bije codziennie w południe Dzwon Pojednania - sprowadzony przez Rosemarie Trzaszkę, dawną niemiecką mieszkankę okolicznych wsi, jako symbol pojednania polsko-niemieckiego. W grudniu (zazwyczaj ok. 14 grudnia) odbywa się Olsztynecki Jarmark Wigilijny - wyłącznie wystawcy z certyfikatem sieci Cittaslow, zero plastikowej tandety, Parada Mikołajów ok. 15:00, wstęp bezpłatny.

9. Średniowieczne mury obronne - dwie bramy, które zniknęły w 1804 roku

Fragmenty gotyckich fortyfikacji miejskich z I połowy XV wieku biegną wzdłuż ul. Zamkowej - między zamkiem a kościołem-galerią.

InformacjaDane praktyczne
Adresul. Zamkowa, obwód pn-zach., od zamku do kościoła-galerii I pol. XV w. — kamien polny z wapnem, kuta cegla klasztorna Bezpłatny - teren otwarty cały rok
WiekI pol. XV w. - kamien polny z wapnem, kuta cegla klasztorna
WstepBezpłatny - teren otwarty cały rok
ZimaZamknieta (październik-maj, poza majówką)

Najlepiej zachowany odcinek to pierścień po stronie północno-zachodniej: szkarpy z topornie odciosanego kamienia polnego ulanego wapnem i gliną, zwieńczone kutą cegłą klasztorną. Mury wzniesiono po klęsce pod Grunwaldem, żeby bronić miasto przed najazdami ze wschodu - tatarskie zagony docierały w te strony jeszcze w 1656 roku.

Dwie miejskie bramy to temat, przy którym zawsze zatrzymują się moje grupy. Brama Wysoka (Niemiecka) sięgała ponad 20 metrów - ze strażniczą wieżyczką i dwoma pomostami zwodzonymi wciąganymi na stalowych wciągarkach nad bagnami fosy. Brama Polska (Nidzicka) zamykała wjazd od południa. Obie spłonęły w pożarze 16 kwietnia 1804 roku. Mieszkańcy celowo rozebrali resztki aż do fosy, żeby ukraść doskonałej jakości ocalałą cegłę na odbudowę pieców. Dziś o Bramie Wysokiej przypomina tylko zarys domu przy filii biblioteki przy ZSZ.

W Dom Mrongowiusza wbudowany jest w jedną z baszt łupinowych systemu fortyfikacji. Warto przejść tym odcinkiem pieszo - od zamku do kościoła-galerii - i zobaczyć, jak mury stopniowo przechodziły z fortyfikacji w ściany kamienic.

Olsztynku
Zamów przewodnika
po Olsztynku
ZAMÓW TERAZ

10. Multimedialne Muzeum Stalagu IB - prawda przemilczana przez dekady

Okolice Olsztynka kryją jedno z największych i najmniej znanych miejsc pamięci II wojny w Polsce. Stalag IB Hohenstein działał od 1939 do 1945 roku pod wsią Królikowo - kilka kilometrów od centrum.

InformacjaDane praktyczne
LokalizacjaEkspozycje w centrum Olsztynka + okol. wsi Królikowo
Obóz działał1939-1945, Wehrmacht Stalag IB Hohenstein
Liczba jeńcówOk. 300-650 tys. (źródła różnią się)
WstępBezpłatny (część ekspozycji)

Stalag IB Hohenstein działał od 1939 do 1945 roku pod wsią Królikowo - kilka kilometrów od centrum. Był jednym z największych obozów jenieckich Wehrmachtu w Prusach Wschodnich. Przez obóz przewinęło się od 300 do 650 tysięcy jeńców wojennych. Zginęło ponad 50 tysięcy - z głodu, mrozu i tyfusu. Ofiary: przede wszystkim Rosjanie, ale też Polacy, Francuzi, Belgowie i Włosi.

Jest tu wątek, który zawsze robi na turystach wyjątkowe wrażenie. Dziesiątki tysięcy jeńców radzieckich były przez dekady przemilczane przez własne państwo. Stalin uznał wziętych do niewoli za zdrajców i nakazał wymazanie ich z historii - ZSRR blokował tablice pamiątkowe i niszczył dokumenty. Przez lata nikt się nimi nie zajmował.

Jan Kapuściak - lokalny leśnik i późniejszy honorowy obywatel Olsztynka (tytuł przyznany w 2009 roku) - przez lata w pojedynkę zbierał ślady ofiar: blaszane nieśmiertelniki jenieckie od numeru R 1 do R 54 744, listy przewozowe, zdjęcia, dokumenty z polskich i zagranicznych archiwów. Żmudna kwerenda z błota i zapomnienia zamieniła się w fundament Multimedialnego Muzeum Stalagu IB - miejsca przywracającego godność ofiarom wymazanym z historii na rozkaz ich własnego rządu.

Olsztynek to miejsce, gdzie historia nie jest zamknięta w gablotach, ale żyje w krajobrazie – od drewnianych chat Skansenu po gotyckie mury zamku.

— Joanna Kiewisz-Wojciechowska
Przewodnik turystyczny PTTK po Warmii i Mazurach

Najlepiej zachowany odcinek to pierścień po stronie północno-zachodniej: szkarpy z topornie odciosanego kamienia polnego ulanego wapnem i gliną, zwieńczone kutą cegłą klasztorną. Mury wzniesiono po klęsce pod Grunwaldem, żeby bronić miasto przed najazdami ze wschodu - tatarskie zagony docierały w te strony jeszcze w 1656 roku.

Dwie miejskie bramy to temat, przy którym zawsze zatrzymują się moje grupy. Brama Wysoka (Niemiecka) sięgała ponad 20 metrów - ze strażniczą wieżyczką i dwoma pomostami zwodzonymi wciąganymi na stalowych wciągarkach nad bagnami fosy. Brama Polska (Nidzicka) zamykała wjazd od południa. Obie spłonęły w pożarze 16 kwietnia 1804 roku. Mieszkańcy celowo rozebrali resztki aż do fosy, żeby ukraść doskonałej jakości ocalałą cegłę na odbudowę pieców. Dziś o Bramie Wysokiej przypomina tylko zarys domu przy filii biblioteki przy ZSZ.

W Dom Mrongowiusza wbudowany jest w jedną z baszt łupinowych systemu fortyfikacji. Warto przejść tym odcinkiem pieszo - od zamku do kościoła-galerii - i zobaczyć, jak mury stopniowo przechodziły z fortyfikacji w ściany kamienic.

11. Ruiny Tannenberg-Nationaldenkmal 0 koloseum III Rzeszy w lesie za Olsztynkiem

Kilka kilometrów za centrum Olsztynka, w lesie, leżą ruiny jednego z najbardziej spektakularnych obiektów propagandowych III Rzeszy. Tannenberg-Nationaldenkmal wzniesiono w latach 1927-1935 dla upamiętnienia zwycięstwa Hindenburga nad 2. Armią Rosyjską generała Aleksandra Samsonowa pod Olsztynkiem w sierpniu 1914 roku.

LokalizacjaDane praktyczne
LokalizacjaNa poludnie od Olsztynka, za miastem, przy dawnej szosie
Zbudowane1927-1935
StanZarośnięte gruzy dostępne bezpłatnie bez bram - cały rok
Ekspozycja od 2026Wystawa fotograficzna w wieży ciśnień w centrum Olsztynka

Forma architektoniczna nawiązywała do Stonehenge i pruskiego oktagonu: gigantyczne koło złożone z 8 kilkudziesięciometrowych wież z zbrojonej cegły klinkierowej. Rzeźby wojowników na cokołach wykonał Paul Bronisch z ciosów sjenitu i granitu.

2 sierpnia 1934 roku pochowano tu Paula von Hindenburga (ur. 2 X 1847, zm. 2 VIII 1934) - prezydenta Rzeszy i feldmarszałka - z najwyższymi honorami wojskowymi, obok żony i 15 popiersi dowódców korpusów. Mauzoleum stało się nazistowskim sanktuarium: setki tysięcy uczestników defilad NSDAP przyjeżdżało tu co roku. Peryferyjne miasto zamieniło się w cel propagandowych pielgrzymek.

W styczniu 1945 roku wycofujące się oddziały SS przeprowadziły operację saperską: wysadziły całą budowlę i wywiozły szczątki feldmarszałka. Dziś to zarośnięty gruz. Spacerując uważnie wyczuje się obrys olbrzymiej okrągłej areny i ułamane podesty schodowe do kwater. Wejście bezpłatne, bez bram, cały rok. Od 9 kwietnia 2026 roku ekspozycja fotograficzna o mauzoleum działa w wieży ciśnień w centrum Olsztynka.

Olsztynku
Zadzwoń do przewodnika
po Olsztynku
ZADZWOŃ TERAZ

12. Jagodzianki z Olsztynka - 11 na 7 cm i legenda regionu

Jagodzianki z cukierni przy ul. Mrongowiusza 4 to nie jest zwykła bułka. To legenda regionu i jeden z bardziej konkretnych powodów, dla których warto wstać rano i przyjechać do Olsztynka.

LokalizacjaDane praktyczne
AdresCukiernia Jagodzianka, ul. Mrongowiusza 4, Olsztynek
GodzinyWt–nd ok. 9:00–17:00 (poniedziałki zamknięte)
CertyfikatLista Produktów Tradycyjnych MRiRW
UwagaPo godz. 13:00 często już brak - przyjeżdżaj rano

Wymiary: 11 na 7 centymetrów, ciasto drożdżowe, nadzienie z leśnych jagód - bez kompromisów, bez jagód wiśni, bez słodkiego syropu. Wypiekane tą samą recepturą od lat 80. XX wieku.

Certyfikat na Liście Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi to nie jest marketingowy chwyt - to dowód autentyczności receptury potwierdzonej przez państwową komisję. Krążą legendy potwierdzone przez olsztyneckich mieszkańców: specjalnymi kursami PKS dostarczano jagodzianki dla profesora Zbigniewa Religi i wysyłano je do Belwederu. Nie zdziwię się - po pierwszym kęsie zrozumiecie wszystko.
Jedna praktyczna wskazówka: po godzinie 13:00 tace bywają puste. Przyjedź rano. Kolejka jest warta.

13. Atrakcje Olsztynka dla dzieci, szlaki i okolice

Integracyjny plac zabaw przy ul. Akacjowej

Oddany w 2025 roku z dofinansowania PFRON (576 000 zł) plac zabaw przy ul. Akacjowej jest naprawdę dostępny dla dzieci z niepełnosprawnościami - karuzela dostosowana do wózków inwalidzkich, trampolina ziemna, piaskownica z ułatwieniami, huśtawka gondola. Nawierzchnia gumowo-asfaltowa, brak progów i barier. Dla dzieci do ok. 10 lat.

Szlaki turystyczne z Olsztynka

Trakt Odsieczy Olsztynek-Grunwald to 19,7 km płaskiego, zielonego szlaku pieszego - dla każdego piechura, ok. 2,5 godziny marszu na Pola Grunwaldzkie (1410 r.). Regionalny Olsztynek Rowerowy - Pętla Otwarta to 34,4 km szutrowych leśnych ścieżek z różnicami wzniesień do 375 m, dla średnio zaawansowanych rowerzystów. Rzeka Łyna wypływa z rezerwatu źródeł pod Olsztynkiem — górny odcinek oferuje spokojne spływy kajakowe przez łąki i lasy, z bobrami i ciszą. Wypożyczalnie kajaków działają sezonowo.

Co warto zobaczyć w okolicach Olsztynka - w promieniu 30 km

Grunwald (15,9 km) — Pole Bitwy z 1410 roku i ultranowoczesne cyfrowe Muzeum Bitwy pod Grunwaldem. Mańki (8 km) — zabytkowy drewniany kościół z 1770 roku z wolnostojącą ryglowaną dzwonnicą — perełka ciesielstwa mazurskiego. Gietrzwałd (17,8 km) — Sanktuarium Maryjne i Kaplica Objawień, jedyne zatwierdzone przez Watykan objawienia maryjne na polskiej ziemi (1877 r.). Nidzica (27 km) — zamek prokuratorów zakonu na wzgórzu, lepiej zachowany niż olsztynecki, XIV wiek. Ostróda (26 km) — zamek nad Jeziorem Drwęckim, nabrzeże, Kanał Elbląski. Jezioro Sarąg koło Makrut (10 km) — dzikie, ciche jezioro z pomostami, kąpiel poza turystycznym zgiełkiem.

Chcesz dowiedzieć się więcej o Olsztynku?

Powyżej zebrałam wszystkie atrakcje z konkretnymi danymi - adresami, godzinami i faktami, których nie znajdziesz w zwykłych folderach. Jeśli interesuje Cię szerszy kontekst - 670 lat historii miasta, dżuma z 1709 roku (w 3 tygodnie wymarła połowa mieszkańców), tatarski jasyr, Erwin Kruk i jego mazurska poezja - zapraszam na naszego bloga, gdzie poznasz Olsztynek jeszcze bardziej.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest główna atrakcja Olsztynka? +
Zdecydowanie najważniejszym punktem jest Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny, będący jednym z największych skansenów w Europie.
Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Olsztynka? +
Na samo zwiedzanie Skansenu warto przeznaczyć minimum 2-3 godziny. Aby zobaczyć również Muzeum w Ratuszu i Hutę Szkła, najlepiej zaplanować wizytę całodniową.
Co zobaczyć w okolicy Olsztynka? +
Warto udać się do Swaderek na świeżą rybę i spływ rzeką Marózką, odwiedzić Jezioro Pluszne w Mierkach lub pojechać na pobliskie Pola Grunwaldzkie.

Podsumowanie

Odkryj fascynującą historię pogranicza i odpocznij wśród autentycznej architektury dawnej wsi. MazuryTravel.pl pomoże Ci zaplanować idealny pobyt w sercu regionu.

Źródła:

Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku
Multimedialne Muzeum Obozu Jenieckiego Stalag IB
Źródła, opracowania i własna wiedza z praktyki przewodnickiej MazuryTravel.pl

Joanna Kiewisz-Wojciechowska
Przewodnik turystyczny po Olsztynku
ZAMÓW TERAZ
Autor
Joanna Kiewisz-Wojciechowska
Od ponad 25 lat zawodowo zajmuje się opowiadaniem historii – najpierw jako dziennikarka i reportażystka, a dziś także jako licencjonowana przewodniczka PTTK po Warmii i Mazurach
Joanna Kiewisz-Wojciechowska

Chcesz odwiedzić Warmię i Mazury? Szukasz licencjonowanego przewodnika?
Zapraszam do kontaktu! Nasi Klienci pochodzą głównie z polecenia.
Dołącz do grona zadowolonych Klientów.

Joanna Kiewisz-Wojciechowska
Licencjonowany przewodnik turystyczny

604 52 18 52

pttk 1 logo png transparent   blacha red

 

Dołącz do społeczności

    Zapytaj o wycieczkę:



    Zamknij menu